سرماخوردگي عبارت است از يك عفونت ويروسي مسري در مجاري تنفسي فوقاني ، از جمله بيني ، گلو، سينوس ها، گوش ها، لوله هايي كه حلق را از داخل به گوش ها متصل مي كنند (شيپور استاش )، ناي ، حنجره ، و لوله هاي نايژه اي .
علايم شايع
آبريزش يا گرفتگي بيني . آبريزش در ابتدا بي رنگ است اما بعد شدت مي يابد و به رنگ زرد در مي آيد.
سرفه اي كه خلط دار نيست يا خلط كمي دارد.
گلودرد
خشونت صدا
تب خفيف
خستگي
اشك ريزش
بي اشتهايي
علل
هر كدام از دست كم صد ويروسي كه مي تواند باعث سرماخوردگي شوند. ذرات ويروسي از راه هوا يا تماس با فرد بيمار، به خصوص دست دادن ، انتقال مي يابند.
عوامل افزايش دهنده خطر
فصل زمستان (سرماخوردگي در هواي سرد شايع تر است ).
كودكاني كه به مدرسه يا مهد كودك مي روند.
سرماخوردگي در يكي از اعضاي خانواده
محيط زندگي شلوغ يا غيربهداشتي
بروز عفونت مي تواند توسط استرس ، خستگي ، يا آلرژي تسهيل شود.
پيشگيري
براي جلوگيري از انتقال سرماخوردگي به ديگران ، از تماس بي مورد با ديگران به هنگام مرحله مسري بيماري (4-2 روز اول ) خودداري كنيد.
دستان خود را مرتب بشوييد، به خصوص پس از فين كردن يا پيش از دست زدن به مواد غذايي
در صورت امكان ، از بودن در مكان هاي شلوغ ، خصوصاً در زمستان ، خودداري كنيد.
داشتن يك رژيم غذايي سالم و متعادل كه حاوي مركبات و ساير منابع ويتامين ـ ث به ميزان زياد باشد.
عواقب مورد انتظار
بهبود خود به خودي در عرض 14-7 روز
عوارض احتمالي
عفونت باكتريايي در گوش ، گلو، سينوس ، يا ريه ها
درماناصول كلي
- براي تخفيف گرفتگي بيني ، از آب نمك (نصف قاشق چايخوري نمك در يك فنجان آب گرم ) استفاده كنيد، به اين صورت كه 3-2 قطره از اين محلول آب نمك را در هر سوراخ بيني بچكانيد.
- از دستگاه بخور براي افزايش رطوبت هوا استفاده كنيد. دستگاه بخور بايد هر روز تميز شود.
- در مورد كودكي كه هنوز نمي تواند فين كند، از يك دستگاه مكش ترشحات مخصوص شيرخواران استفاده كنيد. اگر ترشحات مخاطي ضخيم و چسبناك باشد، آن را با 3-2 قطره آب نمك رقيق و نرم كنيد. در سوراخ بيني كودكان از وسايلي مثل گوش پاك كن استفاده نكنيد. در عرض ، ترشحات را در بيرون از سوراخ بيني توسط يك دستمال كاغذي يا پنبه پاك كنيد. دستمال را در اطراف سوراخ بيني بچرخانيد و ترشحات را از داخل بيني خارج كنيد.
داروها
هيچ دارويي ، از جمله آنتي بيوتيك ها، نمي تواند سرماخوردگي را معالجه كند. البته براي تخفيف علايم مي توان از داروهايي مثل استامينوفن ، داروهاي ضدگرفتگي بيني ، قطره يا افشانه (اسپري ) بيني ، داروهاي ضد سرفه و صاف كننده هاي گلو استفاده كرد.
ممكن است با مصرف دوزهاي بالاي ويتامين ـ ث (تا 1000 ميلي گرم در روز) دوره بيماري كوتاه شود.
فعاليت
استراحت در رختخواب ضروري نيست ، اما بايد از فعاليت شديد پرهيز كرد. اصولاً بهتر است استراحت بيشتري داشته باشيد.
رژيم غذايي
رژيم غذايي عادي . البته مايعات بايد بيشتر مصرف شود، مثل آب ، آب ميوه ، چاي ، و نوشيدني هاي گازدار.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر يكي از موارد زير به هنگام بيماري رخ دهد:
- افزايش درد گلو، يا ظاهر شدن لكه هاي سفيد يا زرد روي لوزه هاي يا ساير قسمت هاي گلو
- بروز حملات سرفه كه مدت آنها بيش از فواصل بين اين دوره ها باشد؛ بروز سرفه اي كه خلط ضخيم ، زرد ـ سبز رنگ يا خاكستري دارد؛ بروز سرفه اي كه بيش از ده روز طول بكشد؛ يا بروز مشكل تنفسي در بين حملات سرفه
- اگر نتوانيد سرماخوردگي را از آنفلوانزا افتراق دهيد.
- اگر تب چندين روز طول بكشد يا تب بالاي 3/38 درجه سانتيگراد داشته باشيد .
- بروز لرز شديد، درد قفسه سينه يا تنگي نفس
- بروز گوش درد يا سردرد
- ظاهر شدن بثورات پوستي ؛ آبي يا خاكستري شدن لب ها، پوست ، يا بستر ناخن ها
- درد در دندان ها يا روي سينوس ها
- بي حالي يا تحريك پذيري غيرمعمول
- هذيان گويي و تيرگي شعور
- بزرگ و دردناك شدن گره هاي لنفاوي در گردن
- خوب شير نخوردن بچه از پستان يا شيشه شير